<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Etymologia nazwisk

  • Nazwiska na literę "A"
  • Nazwiska na literę " Ba - Bą "
  • Nazwiska na literę " Ca - Ch "
  • Nazwiska na literę "Ć"
  • Nazwiska na literę " Da - Dę"
  • Nazwiska na literę "E"
  • Nazwiska na literę "Fa - Fę"
  • Nazwiska na literę "Ga - Gą"
  • Nazwiska na literę "Ha - Hą"
  • Nazwiska na literę "I"
  • Nazwiska na literę " Ja - Ją "
  • Nazwiska na literę " Ka " - " Kam "
  • Nazwiska na literę "L"
  • Nazwiska na literę "Ł"
  • Nazwiska na literę " Ma - Mal "
  • Nazwiska na literę "N"
  • Nazwiska na literę "O" , "Ó" , "Q" z uzupełnieniem
  • Nazwiska na literę "Pa"
  • Nazwiska na literę " Ra - Rą "
  • Nazwiska na literę " Sa - Są "
  • Nazwiska na literę "Ś" wraz z uzupełnieniem
  • Nazwiska na literę " Ta - Tę "
  • Nazwiska na literę "U"
  • Nazwiska na literę "V"
  • Nazwiska na literę " Wa " - " Wą "
  • Nazwiska na literę "X" i "Y"
  • Nazwiska na literę "Za - Zą"
  • Nazwiska na literę "Ź"
  • Nazwiska na literę "Ż"
  • -------
  • Nazwiska na literę " Pą - Pi "
  • Nazwiska na literę " Pj - Po "
  • Nazwiska na literę " Pó - Py " wraz z uzupełnieniem literki P
  • Nazwiska na literę " Zb - Zy " wraz z uzupełnieniem literki Z
  • Nazwiska na literę " Di - Dr "
  • Nazwiska na literę " Du - Dż " wraz z uzupełnieniem literki D
  • Nazwiska na literę " Fi - Fy " wraz z uzupełnieniem literki F
  • Nazwiska na literę "Gb" - "Gó"
  • Nazwiska na literę " Gp " - " Gż " wraz z uzupełnieniem literki G
  • Nazwiska na literę " He" - "Hy " wraz z uzupełnieniem literki H
  • Nazwiska na literę " Tf - Ty " wraz z uzupełnieniem literki T
  • Nazwiska na literę " Rd - Ró "
  • Nazwiska na literę " Ru - Rż " wraz z uzupełnieniem literki R
  • Nazwiska na literę " Wc " - " Wi "
  • Nazwiska na literę " Wj " - " Wz " wraz z uzupełnieniem literki W
  • Nazwiska na literę " Bd - Bn "
  • Nazwiska na literę " Bo - Bż " wraz z uzupełnieniem literki B
  • Nazwiska na literę " Je - Ju " wraz z uzupełnieniem literki J
  • Nazwiska na literę " Ci - Cż " wraz z uzupełnieniem literki C
  • Nazwiska na literę " Kan " - " Kię "
  • Nazwiska na literę " Kij " - " Kn "
  • Nazwiska na literę " Ko " - " Kó "
  • Nazwiska na literę " Kr " - " Kt "
  • Nazwiska na literę " Ku " - " Ky " wraz z uzupełnieniem literki K
  • Nazwiska na literę " Mał - Md "
  • Nazwiska na literę " Me - Mi "
  • Nazwiska na literę " Ml - Mż " wraz z uzupełnieniem literki M
  • Nazwiska na literę " Sb - Sj "
  • Nazwiska na literę " Sk - Sm "
  • Nazwiska na literę " Sn - Sr "
  • Nazwiska na literę " St "
  • Nazwiska na literę " Su - Szc "
  • Nazwiska na literę " Szcz - Szo "
  • Nazwiska na literę " Szó - Szy " wraz z uzupełnieniem literki S
  • --------
  • Nazwiska Pomorzan na literę " A - Ł "
  • Nazwiska Pomorzan na literę " M - Ż "
  • ---------
  • Nazwiska odmiejscowe na literę " A - K "
  • Nazwiska odmiejscowe na literę " L - Ż "
  • Nazwy osobowe pochodzące od etników
  • Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego - " A - K "
  • Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego - " L - Ż "
  • Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego
  • ......
  • Odapelatywne nazwy osobowe


  • Nazwy osobowe pochodzące od etników
      
    wg.  Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych część 4 „Nazwy osobowe pochodzące od etników” w opracowaniu Elżbiety Supranowicz, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

    opracowanie Ewa Szczodruch


            

    A
    Almanus -: od łacińskiego Almanus ‘Niemiec’, Alemani ‘Niemcy’.
    I. Almanus
    Por. Niemiec, Szwicer.
    Plemię germańskie Alamanów (nazwa ta oznaczała ‘ogół mężów’, ‘wszyscy ludzie’) zamieszkiwała w III wieku naszej ery tereny wschodniej Szwajcarii i nad górnym Renem. Nazwa plemienia stała się później w części języków europejskich synonimem Niemców.
    Anglik -: od Anglik ‘rodem z Anglii’. Nazwa kraju Anglia (England) pochodzi od nazwy germańskiego plemienia Anglów i weszła w użycie około VIII w. Nazwa plemienia z kolei łączona jest z nazwą terenową Anglen w Szlezwiku (od staro - wysokoniemieckiego angul ‘kąt, róg’.
    I. Anglik.


    B
    Bałgarzyn (?) -: od Bułgarzyn ‘z Bulgaryi rodowity’. Bułgarzy – nazwa jednego z plemion turko -tatarskich (w opracowaniach nazywani Protobułgarami), zamieszkującego pierwotnie północno-zachodni Kaukaz. Nazwa tego ludu, określanego od IV wieku jako Bulgaroi, pochodzi prawdopodobnie od tureckiego bul- ‘zmieszać, spokrewnić’. W VI wieku część tego plemienia przywędrowała nad Wołgę, w okolice miasta, zwanego od nich Bulghar (dziś wieś Bołgary), inna zaś część powędrowała na zachód. Na terytorium dzisiejszej Bułgarii pojawili się w drugiej połowie VII wieku. Od połowy VI wieku teren ten był zasiedlony przez plemiona słowiańskie.
    I. Bałgarzyn (?)
    Bawor -: od Bawor, por. Noricus ‘Bawarczik’. Nazwa Bawarii wywodzona jest od nazwy celtyckiego plemienia Bojów (od celtyckiego Boii ‘groźni’, Bai(o)haim-warioz ‘mieszkańcy kraji Bojów’, w wersji  zlatynizowanej Bavaria. Forma Bavor powstała na polskim gruncie pod wpływem czeskim lub łużyckim.
    I. Bawor, Bawar, Baworow, Baworowa fem.
    niem. Bajer, Bejer, Beir.
    II. Baworzyn
    Por. Bem, Baier.
    Bem -: od Bo(h)emus, por. Bohemia ‘Czeska ziemia’. Używana w łacinie średniowieczne i w języku niemieckim dla Słowian czeskich nazwa Bo(h)emi pochodzi id nazwy celtyckiego plemienia Bojów (celt. Boii ‘groźni’), zamieszkujących teren dzisiejszych Czech około 400 r. n. e. Boi(o)haenum, od germańskiego Boi(a)haim ‘kraj plemienia Bojow’, ‘ojczyzna Bojow’, od średnioniemieckiego Bëheim, od łacińskiego Bohemia.
    I. Bem, Beem, Behem, Bohem, Bym, Bejm, Bemowa fem.
    łac. Boemus, Bohemus.
    II. Bemek, Bemko, Biemek, Biemko.
    III. łac. Dives Bohemus.
    Por. Czech. 
    Beserabski -: od besarabski od Besarabii. Nazwa Besarabii pochodzi z XIV w. i łączy się prawdopodobnie z rodem Bassarabów, przewodzących ruchowi emigracyjnemu Rumunów. Pochodzenie nazwa Bassarab jest niejasne – być może jest to imię staro tureckie.
    I. Beserabski, Basarabski, Besarabski, Beserawski.


    C
    Charwat -: od Charwat, Karwat ‘mężczyzna z karwackiej ziemi, Kroata’. Nazwa niejasna, pochodzi być może od słowiańskiego rdzenia chrv, prasłowiańskiego chrЪv – ‘broń’; istnieją też teorie o germańskim lub irańskim pochodzeniu tego pierwiastka. Entonim ChrЪvatЪ pochodzić może od chrЪv., kЪrv ‘róg, rogaty’ (Chorwaci mieli nosić rogate hełmy). Staropolska nazwa brzmiała Charwat jako prawidłowy kontynuant formy prasłowiańskiej; późniejsza postać Chorwat jest pochodzenia ruskiego.
    I. Charwat, Chorwat ,Karwat, Krawat.
    II. zlatynizowane: Karwacyjan, Kawarcyjan, Kawercyjan.
    Cygan -: od Cygan, por. Cigani. Lud pochodzący z Indii. Nazwa, której dla nich używają Słowianie (a także Węgrzy, Włosi, Niemcy), jest niejasna. Być może wiąże się ona z nazwą plemienia indyjskiego Czangar lub nowogreckim Athinganoi, nazwą sekty we Frygii, gdzie Cyganie przebywali w czasie wędrówki z Indii do Europy, może też oznaczać ‘niedotykalnych’ (najniższa kasta hinduska), co wiązałoby się z pobytem tego ludu w Egipcie.
    I. Cygan, Cyganowic, Cyganowicz, Cygański.
    II. Cyganko.
    Por. Cygan.
    Cyps -: od Cyps, por. Zips – niemiecka wersja nazwy Spisza (łac. Scepusia), a także mieszkańca tej krainy.
    I. Cyps.
    II. Cypsar, Cepsar, Cepser, Cepsyr, cypser, Cypsyr.
    Por. Spisz, Zips.
    Czech -: od Czech ‘z Czeskiego Królestwa rodowity’, też od homonimicznego derywatu od imion złożonych na Cze-.
    I. Czech, Ciech, Czechowa fem., Czechowic, Czechowicz.
     
    Por. Bem; Cze-.


    D
    Deutsch -: od niemieckiego deutsch ‘niemiecki’. Deutsch, od średnio-wysoko-niemieckiego diutisch, diutsch, Teutsch, germańskiego theudo ‘lud’, nazwa plemienia germańskiego przekazana za pośrednictwem Celtów ,w formie zlatynizowanej: Teutones.
    I. Deutsch, Ducz.
    Por. Niemiec, Teutonicus; Deutsch.
    Donin -: od Donin, por. dani, Daci, Dunszanie, Danin ‘dziś Duńczyk’, duński ‘od Danii’. Średniowieczna nazwa kraju w wersji łacińskiej brzmiała Dania – od nazwy germańskiego plemienia Danów, z anglosaskiego dansaete ‘mieszkańcy dolin’ lub ‘tubylcy’. Polska średniowieczna wersja nazwy to Duń. W łacińskich źródłach średniowiecznych Danię i jej mieszkańców nazywano też Dacją i Dakami.
    I. Donin, Dunin, Domin, Duński, Duninowa fem.; możliwe także pochodzenie od chrześcijańskiego imienia Dominik.
    łac. Dacus.
    Por. Dominik.
    Duleba -: od Duelba, Du(d)lebowie – nazwa plemienna, rozpowszechniona wśród Słowian wschodnich i południowych od VI-XI w. (Dulebowie ruscy, Dulebowie czescy, Dulebowie panońscy). Etymologia nazwy nie wyjaśniona; może od germańskiej nazwy osobowej Deudo-, por. Dietleip, Detef.
    I. Duleba, Dulebic.
    II. Por. Diet.
    Duryng -: od Duryng, por, Toringi. Nazwa Turyngii pochodzi od plemienia germańskiego Turyngów, znanego od V w. Turyngowie – od germańskiego thűringoz ‘odważni, dzielni’.
    I. Duryng, Deryng (?), Doryng, Doryng ,Turyng.
    II. Durek (= Duryng).
    Por. During.


    E
    Ethiops -: od Aethiops ‘Murzyn’. Nazwa plemienia Etiopów wywodzona jest ze staroegipskiego atioban ‘handlarze kadzidłem’ lub od greckiego Ethiopia ‘kraj ciemnych twarzy’ (gr. aitho ‘palić’, ops ‘twarz’.
    I. Ethiops.


    F
    Francuz -: od Francuz, por. Gallus ‘Francuz’. Nazwa Francji (łac. Francia), pochodzi od nazwy germańskiego plemienia Franków (z germańskiego franc- ‘śmiali, odważni ludzie’), używana zaś w języku polskim nazwa etniczna Francuz, z niemieckiego Franzose.
    I. Francuz.
    Por. Gal.
     

    Fryzo -: od Fryzo. Nazwa Fryzji pochodzi od plemienia germańskiego Fryzów, znanego już w czasach rzymskich (w wersji łacińskiej Frisii, Frisones). Etymologia nazwy jest niepewna, być może od staro fryzyjskiego frise ‘kędzierzawy’.  Fris- stanowi także człon niemieckich imion złożonych. Wtórne znaczenie – ‘olbrzym, wojownik’.
    I. Fryzo, Fryzon.
    II. Fryzko
    Por. Friso.


    G
    Gal -: od Gal, por. Gallus ‘Francuz’. Galli, Galia łacińska nazwa Celtów, zaludniających teren dzisiejszej Francji w starożytności. Możliwy też Gal, od imienia chrześcijańskiego Gaweł.
    I. Gal.
    Łac. Gallicus, Galellus.
    Por. Francuz; Gaweł.
    Galata -: od Galata, por. ‘Galatia, regio minoris Asie, alias Gallograecia, unde Galatae, lud z tamtej krainy’, Galacja – prowincja rzymska w Azji Mniejszej, zajęta w III w. n. e. przez Galatów, lud pochodzenia celtyckiego. Nazwa ich wiąże się z nazwą Gallów. W Nowym Testamencie na oznaczenie Galacji używa się także nazwy Galia.
    I. Galata.
    Grek -: od Grek, por. Hellenes ‘Grekowie’; Grek ‘z Grecyi rodowity’, Greczka ‘kobieta z Grecyi’. Grecy – to łacińska nazwa Hellenów, mająca związek z nazwą plemienia, zamieszkującego pierwotnie Epir, wypartego później w stronę granicy z Attyką. Oryginalna postać nazwy Graikoi, pochodzi od imiena tesalskiej bogini Graia. Nazwę tę wędrowne plemiona iliryjskie przeniosły do Italików, od których przejęli ją Rzymianie jako określenie ogółu Hellenów.
    I. Grek, Greczka fem.


    H
    Hes -: od Hes, por. Populi Germaniae, Hessowie. Nazwa Hesji pochodzi od nazwy plemienia germańskiego Hesów, które pojawia się około roku 720 (Hassi) . Nazwa prawdopodobnie wywodzi się z nazwy plemienia Chatti. Etymologia niejasna, może od germańskiego haet ‘czapka’, lub hatan ‘nienawidzić’. Możliwe też pochodzenie od germańskich imion złożonych z Had – w pierwszym członie, np. Hadubert, Hadubrand.
    I. Hes, Hesse.
    Por. Had.


    I
    Iflant -: od Iflant , Inflanty, Iflanty ‘znaczna prowincja nad Morzem Bałtyckim. Nazwa Inflanty jest przekształceniem niemieckiej nazwy Livland ‘kraj Liwów’. Liwowie – lud pochodzenia fińskiego, zajmujący na początku XIII wieku pobrzeża Zatoki Ryskiej. W wiekach późniejszych Liwowie zasymilowali się z bałtyckimi Łotyszami.
    I. Iflant;- Iflantowa fem.
    Italicus -: od łacińskiego Italicus ‘mieszkaniec Italii, Włoch’, por. Italus, Italicus ‘włoski’. Italia – nazwa pochodzenia greckiego. Pojawiła się około 1500 roku prze Chrystusem w formie Witalia na oznaczenie południowej tylko części Półwyspu Apenińskiego, zamieszkałej głównie przez Greków. Ma związek z greckim Viteliu, później Witalia ‘kraina plemienia Witalów’. Współcześni kojarzyli ją mylnie  z łacińskim vitulus ‘cielę’. Około roku 200 przed Chrystusem jest już nazwą całego półwyspu.
    I. łac. Italicus.
    Por. Włoch.


    J
    Jatwiężyn -: od Jatwiężyn, por. Jatwieżyn, Jaćwież, Jaćwingowie – plemię bałtyckie. Etymologia nazwy niejasna – być może miała związek z nazwą włóczni.
    I. Jatwiężyn.
    Juda -: od Juda, por. Iudeus ‘Żyd’. Pierwotnie nazwa jednego z dwunastu plemion Izraela – plemię Judy. Jego eponimem był jeden z synów biblijnego patriarchy Jakuba. Imię Juda ma związek z hebrajskim yadah ‘chwalić, czcić’. Później nazwa zamieszkiwanej przez plemię ziemi ‘kraje Judy’, wreszcie ‘królestwo Judy’, z greckiego Ioudaia, oraz Ioudaios – jego mieszkańcy (łac. Iudeos).
    I. Juda.
    łac. Judeus; niem. Jude.
    Por. Żyd; Judasz.


    K  
    Kaszuba -: od Kaszub, Kaszubita ‘mężczyzna z Kaszub rodem’. Nazwa Kaszuby niejasna. Może od nazwy ubioru szuba z prefiksem ka-. Bardziej upowszechniona i nowsza etymologia łączy tę nazwę z apelatywem kaszuby, oznaczającej ‘bagna, moczary, płytkie, porosłe trawą wody’. W średniowieczu (XIII w.) nazwą Kaszuby oznaczano Pomorze Zachodnie, a nawet czasem Meklemburgię, na Pomorze Gdańskie przeniesiono ją prawdopodobnie w XV wieku.
    I. Kaszuba.
    II. Kaszubiec.
    Zlatynizowane: Kaszubita.
    Kujawiec -: od Kujawiak ‘mieszkaniec Kujaw’. Nazwa Kujawy być może pozostaje w związku z apelatywem kujawy ‘wydmy piaszczyste wśród lasów, gołoborza, golizny’, może też kujawa ‘wiatr’, por. prasłowiańskie kujati ‘mruczeć, utyskiwać, stękać’.
    I. Kujawiec.


    L
    Lach -: od Lach, Lech ‘Polak’. Pierwotnie była to prawdopodobnie nazwa plemienna Ledzanie, pochodząca od prasłowiańskiego lęd-, lęda ‘pole nieuprawne’. Forma Lech być może derywatem od niej: LęchЪ, w językach ruskich Ljach. Od XI wieku nazywano tak na Rusi plemiona polskie, a nawet zachodniosłowiańskie. Etymologia nazwy osobowej niepewna, nie można wykluczyć związku z imieniem chrześcijański Leonard.
    I. Lach.
    II. Laszek, Laszko, Laszkowa fem., Laszkowic, Laszkowicz; możliwa też Lasek, Lasko, Laskowa fem., Laskowic, Laskowicz. Do niektórych zapisów por. Las-.
    Por. Las-.
    Litwa -: od Litwa ‘ludzie litewscy, Litwini’. Był to pierwotnie rzeczownik zbiorowy, który przeszedł także na nazwę kraju. Nazwa Litwa, litewskie Lietuva, prasłowiańskie LitЪwa ma być może związek z litewskim apelatywem lietus ‘deszcz’ lub z nazwą rzeki Leita – dawna nazwa części Niemna, wywodzona od litewskiego lieti ‘padać’. W źródłach Litwa (Litua) została wymieniona po raz pierwszy w roku 1009 a Annales Quedinburgenses.
    I. Litwa.
    Zlatynizowane: Litawa.
    II. Litwan, Litwasz, Litwosz, Litwusz, Litwoszek; Litwoszowa fem.
    Por. Litwin.
    Litwin -: od Litwin ‘mężczyzna rodem z Litwy’. Por. Litwa.
    I. Litwin, Litwiniwa fem., Litwinowic, Litwinowicz.
    zlatynizowane: (?) Litwinavensis fem., zniemczone: Litawer, Litawor.
    II. Litwinek, Litwiniec, Litwińcowa fem.
    Por. Litwa.


    M
    Macedo -: od Macedo … macedoński. Nazwa Macedonii pochodzi od nazwy plemienia pochodzenia greckiego, iliryjskiego lub trackiego, którego nazwa brzmiała u Herodota Makedon. Wywodzi się ją od greckiego makedonos ‘wysoki, smukły’. Od końca VI do VII wieku tereny Macedonii zajmowały stopniowo plemiona słowiańskie.
    I. Macedo.
    Mazowszanin -: od Mazowszanin ‘z Mazowsza rodem’, por. mazowiecki ‘od Mazowsza’, Mazur ‘Mazowszanin’, Mazowieckie… xięstwo. Nazwa Mazowsza niejasna, być może związana z rdzeniem maz-; Mazowszanie to ‘ludzie użytkujący maziste gleby’. Wg innych etymologii nazwa ta łączyła się z imieniem Maz, Mazoch. Pierwotna forma nazwy to prawdopodobnie Mazosze od nazwy osobowej Mazoch; forma Mazowsze to kontaminacja form Mazow i Mazosze, przymiotnik od niej brzmiał: mazoweski, od XV wieku też mazowiecki (mazowiecki to forma wtórna, XVI – wieczna). Nazwa Mazowszanin, Mazowszany znana jest od XI wieku. Forma Mazur, odczuwana powszechnie jako uszczypliwa, występuje od XV wieku.
    I. Mazowszanin, Mazoszanin, Mazoszenin, Mazur, Madziar (?) (=Mazur), Mazoszanka fem., Mazurowa fem., Mazurowic, Mazurowicz.
    zlatynizowane: Mazowita.
    Mazowiec(s)ki, Mazowieski, Mazowjeski, Mazowski.
    II. Mazurek.
    Por. Mazowski.
    Mołdawski -: od mołdawski od Mołdawii. Pochodzenie nazwy miejscowej Mołdawia – niepewne, być może od nazwy rzeki Mołdawa, dopływ Seretu, ewentualnie od niemieckiego Mulde ‘kotlina’.
    I. Mołdawski.
    Morawa -: od Morawa – lud sławacki, Morawianie, Morawczyk ‘z Morawii rodowity’, Morawka ‘z Morawii rodowita’. Morawy (z czeskiego Morawsko) – kraina położona w dorzeczu rzeki Morawa. Nazwa rzeki prawdopodobnie przedsłowiańska, być może iliryjska (według Tacyta – Marus), związana z rdzeniem mar, mor – ‘woda, szczególnie stojąca, bagno, mokradło’. Wtórnie doszedł sufiks –ava (z germańskiego ahwa ‘woda’).
    I. Morawa masc., fem., Morawka masc., fem., Morawczyk; Morawic, Morawczyc.
                                  zlatynizowane: Moravus.
    II. Morawiec, Moravin.
    Por. Morawczyc.
    Moskwa -: od Moskwa,’ państwo Rossyjskie’; Moskwa – Moskale, Moskal, Moskwicin ‘Rossyanin’. Moakwa – nazwa rzeki, pierwotnie Mosky, prawdopodobnie mająca związek ze słowiańskim rdzeniem mosk-, mozg-, oznaczającym ‘miejsce mokre, bagniste’. Nazwie tej przypisowano też etymologie fińską. Od roku 1147 nazwa rzeki stała się też nazwą leżącej nad nią osady (dotychczas zwanej Kuczkowo), wreszcie nazwą państwa, którego stolicą została Moskwa.
    I. Moskwa, Moskal.
    zlatynizowane: Moskwita.
    Por. Moskal.


    N
    Niemiec -: od Niemiec ‘z Niemiec rodem’. Określenie Prasłowian dla sąsiednich plemion germańskich (początkowo byli to Bastarnowie i Goci). Pierwotnie była to nazwa przezwiskowa, oznaczająca ‘człowieka mówiącego niezrozumiale, bełkocącego’ lub także ‘człowieka niemego, nie mogącego mówić’. Nazwa przeszła następnie na ogół plemion germańskich.
    I. Niemiec, Niemczyk; Niemcow, Niemcowa fem., Niemcowic, Niemczewic, Niemcewicz, Niemcowna fem., Niemcewna fem.
    II. Stara Niemcowa fem.
    Por. Almanus, Deutsch, Teutonicus.
     

    O
    O
    Ormen -: od Ormen, por. Ormian, Ormiańczyk ‘z Armenii rodem albo ormiańskiej religii będący’. Armenia – w zapisach z epoki Achemenidów – Armina, jej mieszkańcy u Herodota – Armenioi. Nazwa niejasna, być może w związku z nazwą plemienia Minni (później nazwa rejonu Armenii wokół jeziora Wan). Według armeńskich legend nazwa pochodzi od Armenaka, mitycznego praojca Ormian.
    I. Ormen, Armen, Harmen, Ormiańczyk, Armieńczyk, Hormieńczyk, Ormieńczyk; Hermana (?) fem., Ormiańczyna fem.


    P
    Podolanin -: od Podolanin ‘z Podola obywatel’; od apelatywu podole ‘dolina’. Nazwa Podole znana jest od XIV wieku.
    I. Podolanin, Podolec; Podolcowa fem., Podolcewa fem.
    II. Podolanka.
    Polak -: od Polak, por. Polonus ‘Polak’, Polak, Polanin ‘w Polszcze urodzony, obywatel Polski’. Por. Polanin.
    I. Polak, Polakowa fem.
    zlatynizowane: Polonus; zniemczone Polen.
    II. Polaczek, Polaczka fem., Polakowa fem., Polka fem. (por. też Apolonija).
    III. Jan Polak.
    Por. Polanin; Apolonija.
    Polanin -: od Polanin, por. Polak, dawne Polanin ‘‘w Polszcze urodzony, obywatel Polski’. Nazwa plemienna Polanie (‘mieszkańcy pól’) w postaci zlatynizowanej Polani, Poleni, później Poloni pojawiła się w kronikach pod koniec X wieku. W epoce nieco późniejszej Polanin oznaczał już Polaka.
    I. Polanin; Polaninowic.
    Por. Polak.
    Polska -: od Polska. Nazwa Polska – w domyśle ‘polska ziemia’(co oznaczało ‘kraina pól’, por. polski ‘używany w Polsce, Polsce właściwy’, też ‘polny’ – obejmuje początkowo jedynie terytorium plemienne Polan, dzisiejszą Wielkopolskę (termin Wielkopolska wszedł w użycie w połowie XIII wieku). Później polska stała się nazwą całego państwa polskiego (z łacińskiego Polonia, u Thietmara Polenia).
    I. Polska, Polski; Polszczyna fem., Polska fem.
    zlatynizowane: Polonicalis; zniemczone Polnisch, Poloninne fem.
    II. Polski Marcin.
    Pomorzanin-ow – por. Pomorzanin ‘z Pomeranii rodowity’. Pomorze – nazwa regionu wywodząca się od apelatywu pomorze ‘kraj położony wzdłuż morza’, Pomorzanie ‘lud nadmorski’. Nazwy Pomorze i Pomorzanie pojawiły się w źródłach w IX wieku (łac. Pomorania, Pomerania, niemieckie Pommeran). Forma Pomorc jest pomorską formą dialektalną.
    I. Pomorzanin-ow, Pomorc.
    zlatynizowane: Pomeranus, Pomoranus; zniemczone Pomer, Pomir.
    II. Pomorca, Pomorka, Pomerka; Pomorzyc, Pomorzewic.
    Por. Pommer.
    Prus -: od Prus, por. Prusowie, Prusak ‘z Prus rodowity’. Prusowie – plemię bałtyckie, pruskie, z pruskiego Prusas, zlatynizowane Prussi, Prutheni. Etymologia nazwy niejasna. Nazwa terytorialna Prusy powstała w XIV wieku, a używano jej na określenie terenów między dolną Wisłą i Niemnem (terytorium krzyżackich Prus Wschodnich). W XVIII wieku zaczęto Prusami nazywać państwo rządzone przez Hohenzollernów.
    I. Prus, Prusak; Prusow, Prusowa fem.
    zlatynizowane: Prutenius, zniemczone: Praus, Preus, Preuse.
    II. Prusek, Prusko, Prusin, Prusinek; Pruskowa fem., Prusinowic.
    Możliwe także: Pruszak, Pruszek itd. Wtedy por. Prusz.
    Por. Prusz.


    R
    Rakuski -: od rakuski ‘austriacki’. Rakusy – zapożyczona od Czechów nazwa dla Austrii (Rakuszanie – Austriacy). Wywodzi się od czeskiej nazwy ważnego grodu na pograniczu czesko-morawskim, założonego w XI wieku Rakousy (niem. Ratgoz, Ratgiz, dziś Raabs). Nazwa pogranicznego grodu przeszła z czasem na nazwę całej Austrii.
    I. Rakuski.
    Rus -: od Rus, por. Rusacy albo Ruś, Rusin, Rusak ‘z Rusi rodowity’, Rusek ‘Roxolanus’, Ruski ‘od Rusi’, ruski ‘właściwy Rusi’. Pochodzenie nazwy Ruś niejasne. Najpopularniejsza teoria, tzw. teoria normanistyczna, głosi, że nazwa ta ma związek z zachodniofińskim wyrazem Rötsi, który pierwotnie oznaczał ‘szwedzkich wojowników napadających na kraje fińskie’, wtórnie ‘Szwedów’ i ‘Szwecję’, następnie jakąś grupą społeczną na obszarze dawnego państwa kijowskiego – wojowników, prawdopodobnie normańskiego pochodzenia, zaś w X wieku obszary wokół Kijowa, Czernihowa i Prejesławia, Ruś. Za słowiańskim pochodzeniem nazwy opowiadał się T. Lehr-Spławiński, wywodząc ją od przymiotnika prasłowiańskiego rusЪ ‘człowiek o włosach ciemnoblond, rudawy’, Ruś ‘ziemia zajęta przez ludność rusą – rudawą’.
    I. Rus, Rusak, Rusek, Rusin, Ruski; Rusow, Rusowa fem., Rusowic, Rusowicz, Ruskow, Ruskowa fem. Ruskowic, Ruskowicz.
    Możliwe też Rusz, Ruszek itd. Por. Rusz.
                  zlatynizowane: Ruthenus, Rutinus, Ruthena fem., Rutita fem., Russonissa fem;  zniemczone: Russe, Reus(Se), Reusch(e), Raus, Rausch, Russine fem.
    II. Rusko, Rusinek; Rusinkowa fem., Rusinkowic.
    III. Nierusin.
    Por. Rusz.


    S
    Sarb -: od 1. Serb, Syrb, Sorab ‘z Łużyc lub północnej Serbii pochodzący’, 2. Serb ‘mieszkaniec Serbii’. Serbowie – nazwa wielu plemion Słowian zachodnich (Serbowie połabscy, wspomniani po raz pierwszy w roku 631 jako Surbi) i Słowian południowych (Serbowie bałkańscy znani w historii od 822 roku). W wiekach X-XII nazwa Serbowie oznaczała głównie słowiańskich mieszkańców państwa serbskiego na Półwyspie Bałkańskim. Zapisy późniejsze (np. XV – wieczne) mogą też mieć pochodzenie odapelatywne, por. wtórne serb, serbin ‘grający na serbach’, czyli gęślach.
    Etymologia nazwy plemiennej niejasna. Według Sławskiego być może pozostaje w związku z prasłowiańskim północnym dialektycznym pasгbЪ ‘pasierb’, por. ukraińskie pryserbytsja ‘przyłączyć się do kogoś’. Nazwa ta oznaczałaby wtedy ‘tego, który przyłączył się do rodu, plemienia, sprzymierzeńca’; zdaniem Rosponda łączy się z praindoeuropejskim ser ‘płynąć’, co miałoby związek z wilgotnym charakterem terenów, na których Serbowie zamieszkiwali, zaś Popowska – Taborska opowiada się za znaczeniem rdzenia sгb-, sгbati ‘ssać, chłeptać’. Serbowie byliby to więc ‘ci, co ssali mleko tej samej matki’. Górnołużycka postać Sorb, dolnołużycka i polska Sarb (por. staropolskie Sarbin, Sarbia – Łużyce), niemieckie Sorben, Surben, zlatynizowane Sorabi. Postać Serb jest późniejszą postacią wschodniosłowiańską.
    I.  Sarb.
    II. Sarbik, Sarbin, Sarbka fem., Sarbinowa fem., Sarbinowic.
    Sas -: od Sas, dawne Sasin, Saxon ‘z Saksonii rodowity’. Sasi – nazwa jednego z plemion germańskich, zbiorowe Saś. Łączona jest ona z germańskim sahs ‘nóż, krótki miecz’. Zlatynizowana nazwa ich kraju Saxonia – i ludu wzięła się z przytoczonej prze Ptolemeusza wiadomości o plemieniu Saxones.
    Możliwe też pochodzenie od imienia chrześcijańskiego Aleksander, jeśli przyjąć odczytanie Sasz.
    I. Sas, Sasowic, Sasowicz.
    niemieckie: Saks, Saksa.
    Por. Saksin; Aleksander, Sachse.
    Sasin -: od Sasin, Sasinowie to jedno z plemion pruskich, zamieszkujące ongiś tereny dzisiejszego Pojezierza Ostródzko-Nidzkiego. Nazwa ich miała związek z pruskim sasnis ‘zając’. W staropolszczyźnie Sasin mógł oznaczać także ‘mieszkańca Saksonii’.
    I. Sasin, Sasim, Sasinow, Sasinowa fem., Sasinowic.
    II. Sasinowita.
    Por. Sas.
    Słowianin -: od Słowianin, por. Słowianin ‘przedstawiciel jednego z ludów słowiańskich’, Słowak ‘przedstawiciel jednego z ludów słowiańskich’, Słowak, Sławak, Słowainin, sławacka ziemia. Nazwa, używana dla oznaczenia niektórych plemion słowiańskich (w zasadzie peryferyjnych), później zaś dla ogółu Słowian, pojawia się po raz pierwszy u bizantyjskiego historyka Prokopiosa z Cezarei (wcześniej używano nazwy Veneti, Venedi) około 525 roku w formie Sklavenoi. W źródłach słowiańskich (XI wiek) pierwotna postać brzmi Slovene, forma Sclavus może być postacią zniemczoną. Etymologia nazwy niejednoznaczna. Według jednej teorii (Rozwadowski, Budimir) nazwa Slověne pierwotnie oznaczała ‘mieszkańcy okolic bagnistych, wilgotnych’ lub ‘mieszkańcy okolic nad rzeką czy jeziorem o nazwie Slova: Slava, Slivje, Sluvje, i pozostawała w związki z praindoeuropejskim pierwiastkiem kleu- ‘ciec, płynąć’, to jest słowiańskie slov-, slav-, poświadczonym w nazwach rzek jezior. Ostatnio wielu uczonych (Jakobson, Maher, Trubaczow, Moszyński, Popowska-Taborska) przychyla się do odrzucanej poprzednio, dawnej teorii Dobrowskiego i Szafarika, łączącej nazwęSłowian z prasłowiańskim slovo, sluti; byliby to więc ‘ludzie mówiący zrozumiale’.
    Wyraz Słowak (wcześniejsza jego forma, zachowana do dziś na samym południu Polski, brzmiała prawdopodobnie Słowiak, pierwotnie oznaczał Słowianina, następnie ‘mieszkańca Slavonii, Sklawonii (krainy w Chorwacji), wreszcie – od XV wieku- ‘mieszkańca dzisiejszej Słowacji ( nazwa Słowacja powstała dopiero na początku XIX wieku).
    I. Słowianin; Słowak, Sławak. 
                         zlatynizowane: Sclavus, Slaveanus (?).
    Spisz -: od Spisz. Etymologia nazwy niejasna. Pierwsza wzmianka w źródłach (tzw. Gesta Hungarorum) z roku 1209 brzmiała „Silva Scepus”. Zlatynizowana wersja to Scepusia, zniemczona Zips. Zdaniem Responda nazwę ewentualnie można wywieść od prasłowiańskiego šipЪ, polskiego szyp ‘szyszka, szypułka’, co wiązałoby się z lesistymi górami. Możliwe też Spysz od nazwy osobowej z pierwszym członem Spyci-.
    I. Spisz.
    II. Spisak, Spiszak.
    Por. Cyps; Spyci-, Zips.
    Szot -: od niemieckiego Schott ‘Szkot’, Szkot, Szot ‘ze Szkocji’, także wtórnie ‘handlujący, przekupujący, handlarz’. Nazwa kraju (Szkocja, Scotland) pochodzi od nazwy plemiennej Scott, Scottas – pierwotnie ‘Irlandczyk’. Łacińska nazwa kraju Scotia do X wieku oznaczał Irlandię, później dopiero obecną Szkocję, skolonizowaną w IV wieku przez Irlandczyków. Etymologia nazwy plemiennej niejasna; interpretowano ją jako ‘pierwotni, dawni mieszkańcy’ lub ‘obcy napastnicy’. W języku polskim wtórnie Szkot oznaczał ‘wędrownego handlarza, przekupnia’, także nazwę wożonej przez nich tkaniny.
    I. Szot; Sotow.
    Por. Schot(t), Szot.
    Szwab -: od Szwab, Szwabowie ‘z Szwabii rodem’. Możliwe też pochodzenie od zapelatywizowanego szwab ‘koń z krótko przyciętym ogonem’. Nazwa Szwabii pochodzi od nazwy jednego z plemion germańskich, Swebów. Księstwo Szwabii powstało na zajmowanych przez nich terenach po 911 roku. Etymologia nazwy plemiennej niejasna. W XIV wieku jej górnoniemiecka wersja brzmiała Swap.
    I. Szwab, Schwab, Szweb (Szwew) ,Szwob, S(z)wab.
    Por. Schwab, S(z)wab.
    Szwicer -: od Szwicer, por. ‘Szwycerowie teraz’, Szwajcar ‘ze Szwajcaryi rodem’. Dzisiejsza nazwa Szwajcarii pochodzi od nazwy osiedla i kantonu Schwytz, który pierwszy uzyskał niepodległość. W XIV i XV wieku nazwa Szwajcarów utarła się także dla zaciężnych wojsk z kantonów podalpejskich. Według źródeł niemieckich Szwicer, jako nazwa osobowa, może też pochodzić od wyrazu switzen ‘pocić się’.
     
    I. Szwicer, Schwitzer, S(z)wicer.
    Por. Schwittzer.


    Ś
    Ślężanin -: od Ślężanin, por. Ślęzanin, Szlązak, Ślęzak ‘z Szląska rodowity’. Nazwa plemienna Ślężanie (najwcześniejszy zapis u tzw. Geografa Bawarskiego – Sleenzane) pierwotnie oznaczała ludzi zamieszkujących obszar wokół góry Ślęzy (zwanej dziś Sobótką) i tak samo nazywającej się rzeki, wypływającej spod góry (postać Ślężak znana jest od XV wieku). Dyskusyjne jest, czy nazwy te brzmiały pierwotnie Ślęza, Ślęża, czy może Ślędza. Nazwa geograficzna Śląsko (zlatynizowana  Silesia, Slesia, zniemczona Schlesien), pojawiająca się w źródłach od XIII wieku, oznaczająca początkowo tylko wspomniany obszar, pozostaje w niewątpliwym związku z nazwami góry i rzeki (forma dzisiejsza Śląsk występuje od wieku XVIII). Na temat etymologii nazw góry i rzeki istnieje szereg teorii: wiązano je  z germańskim plemieniem Silingów z z rodzimym pierwiastkiem prasłowiańskim slęg- ‘wilgotny, mokry’ (por. gwarowe ślęga, ślęganina). Rozpatrzywszy krytycznie obie wymienione możliwości W. Mańczak opowiedział się za przedsłowiańskim, indoeuropejskim pochodzeniem nazwy góry i rzeki, dziś trudnej do jednoznacznego wyjaśnienia.
    I. Ślężanin, Ślężak, Ślężakowa fem.
    zlatynizowane: Slesita; zniemczone: Schlesier, Schlesil


    T
    Tatar -: od Tatar, Tatarka ‘kobieta tatarska’, tatarski ‘pochodzący od Tatarów’, ‘związany z Tatarami’. Tatarzy – plemię tureckie. Nazwa ich, używana w Europie, ma prawdopodobnie związek z nazwą mongolskiego plemienia, zapisywaną w źródłach chińskich Ta-ta. Przeniesiona na plemiona tureckie, zlatynizowana i na gruncie europejskim wtórnie skojarzona z nazwą piekielnego świata podziemnego w mitologii greckiej – Taratar- brzmiała Tartari. Dla formy nazwy osobowej Tatarka możliwe jest też znaczenie od zapelatywizowanego tatarka ‘gryka’.
    I. Tatar, Tartar, Tatyr, Tatara, Tatarzyn, Tatarski, Tatarka masc., fem.; Tatarkowa fem., Tatarczyc.
    II. Tartarka fem., Taterko.
    Por. Tatarka.
    Teutonicus -: od łacińskiego teutonicus ‘teutoński, germański, niemiecki’. Germański szczep Teutonów, znany w historii od IV w. n. e., zamieszkiwał pierwotnie północno-zachodnią Jutlandię. Nazwa ich, przekazywana za pośrednictwem Celtów, była latynizacją germańskiego theudo- ‘lud, nasz lud’. Później zaczęto nazywać tak ogół szczepów germańskich, a następnie Niemców: Teutsch- Deutsch (por. Theutones seu Theutoni, lud nad morzem niemieckim około duńskiego królestwa, od
    Którego wszyscy Niemcy Theutones bywają zwani.
    I. Theutonicus, Teutonicus.
    Por. Deutsch, Niemiec.
    Turek -: od Turek, Turczyn. Turcy – ogólna nazwa szczepów turko - tatarskich – brzmiała Tűrk w pochodzących z VII/ VIII wieku inskrypcjach, odkrytych nad Orchonem w Mongolii. Wyraz ten oznaczał prawdopodobnie ‘siła, moc’. Praojczyzna plemion tureckich znajdowała się w dorzeczu górnej Selengi. W VI-VIII wieku istniał chanat, którego nazwę znamy tylko z chińskich zapisów (pojawiających się od roku 547) jako T’u-kűe. Kontaktujący się z tymi ludami Arabowie i Bizantyjczycy przejęli nazwę w wersji greckiej Turkoi – na oznaczenie wszystkich stepowych plemion Eurazji. Na teren dzisiejszej Turcji zaczęły one napływać w XII wieku.
    I. Turek, Turczyn; Turczyc, Turkowa fem., Turkowic, Turkowicz.
    II. Turka, Turko.
    Por. Turek.


    W
     
    Wałach -: od Wałach, Wołoch, Wołach, Wołoszyn ‘z Wołoszczyzny rodowity’. Nazwa powyższa w językach słowiańskich oznaczała pierwotnie ludność pochodzenia romańskiego lub zromanizowaną na terenie Półwyspu Bałkańskiego. Wywodzona jest od nazwy celtyckiego plemienia Wołków – Tektosagów (celtyckie Volcos), osiadłego w starożytnej Galii Narbońskiej. Nazwa ta stała się w językach germańskich zrazu synonimem Celtów, następnie zromanizowanych Galów, później zaś – w językach słowiańskich – w ogóle ludzi pochodzenia romańskiego, mieszkańców rdzennej Italii, zromanizowanych mieszkańców Półwyspu Bałkańskiego (dzisiejsi Rumuni), a także góralskiej ludności pasterskiej pochodzenia rumuńskiego w Karpatach i na Bałkanach. Możliwa też zapelatywizowane znaczenie wałach ‘koń wykastrowany’.
    I. Wałach, Wałoch, Wałaszyn, Właszyn, Wołoszyn; Wałachowa fem., Wałachowic, Wolochowic, Wołochowicz.
    II. Wołosz, Wałaszek, Wołoszko, Wołochowiec; Wołoszowic, Wołoszowicz.
    Por. Włoch; Wałach.
     
    Wenat -: od Wenet, Wenetowie, Wenecya ‘kraj i miasto we Włoszech, Wenet ‘z kraju tego rodowity’. Do IX wieku była to nazwa prowincji (Veneto), później także i powstałego na jej terenie miasta. Ukształtowała się ona od nazwy ludu Wenetów (Veneti, Venedi), wymienianego już u Herodota w V wieku przed Chrystusem. Plemię Wenetów miało swoje siedziby w celtyckiej Galii i nad północnym Adriatykiem. Ten drugi odłam uważano później za Słowian- w VI wieku u Jordaensa Veneti i Sclaveni są synonimami. Starożytni Wenetowie byli ludem pokrewnym Ilirom i Latynom. Nazwa Italo – celtyckiego lub ilirskiego pochodzenia prawdopodobnie od Italo-celtyckiego veneto-, od pierwiastka ven- ‘życzyć sobie, lubić, kochać, oznaczała ‘ludzi kochających ród, należących do rodu’. Próby udowodnienia słowiańskiego pochodzenia tej nazwy przez łączenie jej z prasłowiańskim vętj, por. polskie więcej, były przez ogół językoznawców odrzucane. Polskie formy Wenat, Wanat mogły utworzyć się pod wpływem czeskim, por. czeskie Benatky – Wenecja.
     
    I. Wenat, Wanat.
    łac. Venetus.
     
    Westfal -: od Westfal. Nazwa Westfalii pochodzi od nazwy plemienia germańskiego Wesfalów – germańskie Westfalahi ‘zachodni Falowie’. Nastąpiło tu pomieszanie – fal- z –val- (średnio-wysoko-niemieckie val, vale ‘pole bitwy’, później w ogóle ‘pole’), nazwa oznaczała więc ‘mieszkańców pól’.
     
    I. Westfal, westwal, Wastwal.
    Por .Westfal.
     
    Węgier -: od Węgier, Węgrowie, Węgrzyn, Węgrzynek. Nazwa Węgrów – ludu ugrofińskiego – pochodzi prawdopodobnie od tureckiego onogur, ogur ‘dziesięć strzał’, czyli dziesięć plemion, pokoleń. Były to wędrowne plemiona Hunów, które w V i VI wieku miały swoje siedziby na Uralu i środkowym Powołżu. Na przełomie IX i X wieku przybyły na teren dzisiejszej Niziny Węgierskiej (według legendy było ich właśnie dziesięć). Za pośrednictwem najbliższych sąsiadów – Słowian – nazwa ich przeszła na zachód Europy (pol. Węgrzy, łac. Hungari, niem.  Ungarn). Według innych opinii nazwy Hungari i Hungaria (‘ziemia Hunów’) łączą się bezpośrednio z nazwą ludu Hunów, wywodzą się od pierwiastka qun ‘siła’. Według Rudnickiego natomiast nazwa ta ma rodzime pochodzenie i wiąże się z apelatywem węgry: wągry ‘pryszcz, krosty na twarzy’, por. (wągry) węgry ‘pryszcze; larwy tasiemca’.
     
    I. Węgier, Węgir, Węgier(z), Węgir(z), Węgrzyn, Węgrzynek; Węgrzynowic.
    zlatynizowane: Hungar, Hunger, Ungaricalis; zniemczone: Ungarus, Ungar, Unger, Ungir, Ungrisch; czeskie Uhryn.
    II. Węgierek, Węgierko, Węgrzysz; Węgierczyc.
    Por. Węgierski.
     
    Wielkopolski -: od wielikopolski, por. wielkopolski ‘do Wielkiej Polski należący’. Aż do XV wieku dla określenia tej dzielnicy używano nazwy pochodzącej od nazwy plemiennej Polan, która w tekstach łacińskich brzmiała Polonia, Polania, a po polsku prawdopodobnie Polska. Łacińska nazwa Woelkopolski – Polonia Maior – występuje od połowy XIII wieku (1257) w dokumentach kancelarii Bolesława Pobożnego, najstarszy zaś jej polski zapis pojawił się w roku 1449 („w Wyelgyey Polszcze’). Większość historyków opowiada się za interpretacją Wielkopolska ‘starsza, ważniejsza część Polski’.
     
    I. Wielkopolski.
    Por. Polska.
     
    Włoch -: od Włoch ‘z włoskiej ziemi rodowity’, od czeskiego Wlach. Etymologia por. Wałach. Por. też pochodzenie od imion złożonych z Włodzi-.
     
    I. Włoch, Włach, Włochowa fem.
    II. Włoszek, Właszek, Włoszka masc., fem., Włoski, Włoszkowic, Włoszynowa fem.
    Por. Italicus, Wałach; Włodzi-.
     
    Wołyniec -: od Wołyniec ‘z Wołynia rodowity’. Nazwa regionu Wołyń pochodzi od nazwy nie istniejącego już dziś grodu położonego u ujścia Huczawy do Bugu. Brak jednoznacznej interpretacji tej nazwy. Być może ma ona związek z prasłowiańskim vel-, vol- ‘mokry, wilgotny; lub z prasłowiańskim rdzeniem ve- ‘wzgórze’ (nazwa ta oznaczałaby wtedy ‘kraj pagórkowaty’). Prawdopodobnie jest pokrewna nazwie pomorskiego Wolina.
     
    I. Wołyniec, Woliniec.
    II. Wołyński.
     


    Ż
     
    Żmodzin -: od Żmodzin, por. Żmudzin, Żmodzin ‘obywatel ze Żmudzi’. Żmudź, litewskie žemajtija ‘niski, dolny kraj’ (žemas ‘niski’), czyli kraj nad dolnym Niemnem’, zlatynizowane: Samogitia. Litwę właściwą nazywano w przeciwieństwie do tego określenia Auksztotą (litewskie aukštas ‘wysoki’). Istnieje także wywód Bugi, łączący nazwę Żmudzi z litewskim ziema ‘zima’, co miało charakteryzować północne położenie tej krainy w stosunku do reszty Litwy.
    I. Żmodzin.
    Żyd -: od Żyd, Żydek ‘starozakonny wyznania Mojżeszowego’, Żydowin ‘Żyd poważny, sławny z nauki’, żydowski ‘od Żyda, od Żydów’. Słowiańska nazwa Żydów pochodzi z łacińskiego Iudaeus, prawdopodobnie za pośrednictwem romańskim (staro italskie giudio) lub Słowian południowych. W języku polskim ta nazwa pojawiła się (być może za pośrednictwem czeskim) wraz z pierwszymi Żydami około XI wieku – najwcześniej zatwierdzone gminy żydowskie znajdowały się w Przemyślu i we Wrocławiu.
    I. Żyd, Żydek, Żydowin, Żydowka, Żydowski; Żydow, Żydowic, Żydowicz, Żydowna fem., Żydowczyc, Żydowczycz, Żydowczyn, Żydowczyna fem., Żedkowa fem., Żydkowna fem.
    II. Żydko, Żydkowiec, Żydziec.
    Por. Juda; Żyd.
     


     


    21 marzec 2011 r.
    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005